szukanie zaawansowane
 [ Posty: 1 ] 
Autor Wiadomość
Mężczyzna Offline
PostNapisane: 17 maja 2012, o 12:44 
Gość Specjalny

Posty: 8550
Lokalizacja: Kraków
Przez ułamki proste (odpowiednio I i II rodzaju) rozumiemy następujące wyrażenia:

\frac{A}{(ax+b)^k}, \quad \frac{Bx+C}{(cx^2 + dx+e)^p}

gdzie x jest zmienną, zaś pozostałe oznaczenia odnoszą się do stałych, przy czym k i p to liczby naturalne. Dodatkowo wyróżnik trójmianu kwadratowego jest ujemny, tzn. d^2 - 4ec <  0 [1].

Umiejętność rozkładania wyrażeń wymiernych na sumę ułamków prostych jest kluczowa w wielu zagadnieniach analizy matematycznej, m.in. przy całkowaniu funkcji wymiernych, badaniu zbieżności szeregów lub obliczania ich sumy czy też przy obliczaniu odwrotnej transformaty Laplace'a.

Ogólny algorytm rozkładania wyrażenia wymiernego na sumę ułamków prostych przedstawimy na następujących przykładzach.





1. Oblicz całkę
I = \int \frac{6 - 4x}{x^3 - 6x^2 + 11 x - 6} \, \mbox d x


Pierwiastków wielomianu z mianownika szukamy w postaci dzielników wyrazu wolnego, czyli -6. Widzimy, że 1 jest pierwiastkiem, zatem możemy dalej zapisać:

$\begin{align*} x^3 - 6x^2 + 11x - 6 &= (x-1)(x^2 - 5x + 6) = (x-1)(x^2 - 3x - 2x + 6) \\
& = (x-1)(x-2)(x-3) \end{align*} $

Zatem w rozkładzie funkcji podcałkowej na ułamki proste, występować będą tylko ułamki I rodzaju.

\frac{6 - 4x}{x^3 - 6x^2 + 11 x - 6} \equiv \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x-2} + \frac{C}{x-3}

Zakładamy, że (x-1)(x-2)(x-3) \neq 0 i mnożymy przez to wyrażenie obustronnie powyższą tożsamość

6 - 4x \equiv A (x-2)(x-3) + B(x-1)(x-3) + C (x-1)(x-2) \quad (1)

Wymnażamy wyrażenia po prawej i porządkujemy wyrazy

6 - 4x \equiv (A+B+C)x^2 + (-5A -4B - 3C) x + (6A + 3 B + 2 C)

Przyrównując współczynniki przy odpowiednich potęgach zmiennej x po obu stronach tożsamości otrzymamy układ trzech równań liniowych.

\begin{cases} \phantom{-}0 & = A+B+C \\
-4 &= -5A - 4B - 3C \\
\phantom{-}6 &= 6A + 3 B + 2 C\end{cases}

Czytelnik może spróbować rozwiązać ten układ znanymi sobie metodami, jednak do wyznaczenia stałych A, B, C możemy posłużyć się innym rozumowaniem. Otóż podstawmy do równania (1) kolejno x=1, \; x=2, \; x=3, co da nam:

\begin{cases} 2 & = 2A \\ -2 & = -B \\ -6 &= 2C \end{cases}

Zatem:
\frac{6 - 4x}{x^3 - 6x^2 + 11 x - 6} = \frac{1}{x-1} + \frac{2}{x-2} - \frac{3}{x-3}

Rozwiązaniem zadania jest rodzina funkcji:

I = \int \left( \frac{1}{x-1} + \frac{2}{x-2} - \frac{3}{x-3} \right) \, \mbox d x = \ln |x+1| + 2 \ln |x-2|  - 3 \ln |x-3| +C


2. Oblicz całkę
I  = \int \frac{\mbox d x}{4 + x^4}


Wydawać by się mogło, że funkcja podcałkowa jest już ułamkiem prostym - wielomian z mianownika nie ma pierwiastków rzeczywistych. Tak jednak nie jest. Spoglądając na to jak zostały przez nas zdefiniowane ułamki proste widzimy, że wielomian x^4 + 4 powinien dać się rozłożyć na iloczyn dwóch wielomianów drugiego stopnia. Istotnie, posłużmy się wzorami skróconego mnożenia by zapisać:

x^4 + 4 = x^4 + 4x^2 + 4 - 4x^2 = (x^2 + 2)^2 - 4x^2 = \left[ (x^2 + 2) - 2 x \right] \cdot \left[ (x^2 + 2) + 2 x \right]

Rozkład na ułamki proste będzie miał postać:

\frac{1}{4 + x^4} \equiv \frac{A x + B}{x^2 - 2x + 2} + \frac{C x + D}{x^2 + 2x + 2}

Mnożymy tożsamość obustronnie przez 4+x^4 oraz porządkujemy wyrażenia:

1 \equiv (A + C)x^3 + (2A + B - 2 C + D) x^2 + 2(A + B  + C - D)x + 2(B+D)

jest to równoważne następującemu układowi równań

\begin{cases} A + C & = 0 \\ 2A + B - 2 C + D &= 0 \\ 2(A + B  + C - D) & = 0 \\ 2B + 2D & = 1 \end{cases}

Układ ten można uprościć. Z pierwszego równania wyznaczamy A = - C, z ostatniego zaś B = \tfrac{1}{2} - D. Wstawiamy te zależności do drugiego i trzeciego równania otrzymując

\begin{cases} -2 C + \frac{1}{2} - D - 2C + D & = 0 \\ 2 \left( -C + \frac{1}{2} - D + C - D \right) & = 0  \end{cases}

Od razu możemy odczytać, że C = \frac{1}{8} = - A oraz D = \frac{1}{4} = \frac{1}{2} - B. Pozwala to nam zapisać całkę w następującej postaci:

I = \int \left( \frac{ -\frac{1}{8} x + \frac{1}{4} }{x^2 - 2x + 2} + \frac{ \frac{1}{8} x + \frac{1}{4} }{x^2 + 2x + 2} \right) \, \mbox d x

W tym miejscu zwróćmy uwagę na to, że ułamki proste II rodzaju nie są w ogólności wygodne do całkowania. Jest na to jednak sposób - należy tak przekształcić licznik by znalazła się w nich pochodna trójmianu kwadratowego (z dokładnością do stałej multiplikatywnej) z mianownika plus ,,reszta''. By lepiej zobrazować tę ideę, posłużymy się przykładem.

\frac{ -\frac{1}{8} x + \frac{1}{4} }{x^2 - 2x + 2}

Pochodna trójmianu z mianownika to (x^2 - 2x + 2)' = 2x - 2, możemy to dalej przekształcić:

$ \begin{align*} 2x - 2 &= - 16 \left( - \frac{1}{8} x + \frac{1}{8} \right) \\
& = - 16 \left( - \frac{1}{8} x + \frac{1}{4} - \frac{1}{8} \right)\\
& = -16 \left( - \frac{1}{8} x + \frac{1}{4} \right) + 2\end{align*} $

W ten sposób otrzymamy:

\frac{ -\frac{1}{8} x + \frac{1}{4} }{x^2 - 2x + 2} = \frac{ - \frac{1}{16} \left[ (2x-2) - 2 \right] }{x^2 - 2x + 2} = -\frac{1}{16} \frac{(x^2 - 2x + 2)'}{x^2 - 2x+ 2} + \frac{1}{8} \frac{1}{x^2 - 2x +2}

Dodatkowo trójmian kwadratowy w drugim ułamku zapiszmy w postaci kanonicznej: x^2 - 2x +2 = (x-1)^2 + 1.
Postępując analogicznie z drugim ułamkiem prostym powstałym w wyniku rozkładu funkcji podcałkowej z I otrzymamy:

I = \int \left( -\frac{1}{16} \frac{(x^2 - 2x + 2)'}{x^2 - 2x+ 2} + \frac{1}{8} \frac{1}{(x-1)^2 + 1} + \frac{1}{16} \frac{(x^2 + 2x + 2)'}{x^2 + 2x+ 2} + \frac{1}{8} \frac{1}{(x+1)^2 + 1}  \right) \, \mbox d x

Korzystając z podstawowych wzorów na całkowanie otrzymamy:

I = - \frac{1}{16} \ln | x^2  - 2 x + 2| + \frac{1}{8} \arctan (x-1) + \frac{1}{16} \ln | x^2 + 2x + 2| + \frac{1}{8} \arctan (x+1) + C



3. Oblicz sumy następujących szeregów:

S_1 = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{1}{n (n+1)}, \quad S_2 = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{2n + 1}{n^2 (n+1)^2}


Rozkładu na ułamki proste dokonamy przez przekształcenia elementarne:

$\begin{align*} S_1 & = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{1}{n (n+1)} = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{n + 1 - n}{n (n+1)} \\
& = \sum_{n = 1}^{+\infty} \left( \frac{n+1}{n(n+1)} - \frac{n}{n(n+1)} \right) = \sum_{n = 1}^{+\infty} \left( \frac{1}{n} - \frac{1}{n+1} \right) \\
& = \left( 1 - \frac{1}{2} \right) + \left( \frac{1}{2} - \frac{1}{3} \right) + \ldots = 1
\end{align*}$


$\begin{align*} S_2 & = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{2n + 1}{n^2 (n+1)^2} = \sum_{n = 1}^{+\infty} \frac{(n + 1)^2 - n^2}{n^2 (n+1)^2} \\
& = \sum_{n = 1}^{+\infty} \left( \frac{(n+1)^2}{n^2(n+1)^2} - \frac{n^2}{n^2(n+1)^2} \right) = \sum_{n = 1}^{+\infty} \left( \frac{1}{n^2} - \frac{1}{(n+1)^2} \right) \\
& = \left( 1 - \frac{1}{2^2} \right) + \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) + \ldots = 1
\end{align*}$



4. Oblicz odwrotną transformatę Laplace'a z: [2]

F(s) = \frac{s^3 + 6 s^2 + 15 s + 1}{s^4 + 4 s^3 + 4 s^2 + 3 s}


Oczywistym pierwiastkiem mianownika jest s=0. Kolejnych pierwiastków szukamy przez sprawdzanie czy któryś z dzielników liczby 3 nie jest pierwiastkiem. Okazuje się, że s=-3 jest pierwiastkiem. Stąd:

s^4 + 4 s^3 + 4 s^2 + 3 s = s(s^3 + 4s^2 + 4s+ 3) = s (s+3)(s^2 + s + 1)

Rozkład na sumę ułamków prostych ma postać:

\frac{s^3 + 6 s^2 + 15 s + 1}{s^4 + 4 s^3 + 4 s^2 + 3 s} \equiv \frac{A}{s} + \frac{B}{s + 3} + \frac{D s + E}{s^2 + s + 1}

Tożsamość mnożymy obustronnie przez s^4 + 4 s^3 + 4 s^2 + 3 s i porządkujemy wyrazy:

s^3 + 6 s^2 + 15 s + 1 \equiv (A + B + C)s^3 + (4A + B + 3 C +D)s^2 + (4A + B + 3 D) s +  3A

Jest to równoważne następującemu układowi równań:

\begin{cases} A + B + C & = 1 \\ 4A + B + 3 C +D & = 6 \\ 4A + B + 3 D & = 15 \\ 3A & = 1
\end{cases}

Z ostatniego równania mamy od razu A = \tfrac{1}{3}, co w połączeniu z pierwszym daje: B = \tfrac{2}{3} - C. Możemy zatem przepisać drugie i trzecie równanie:

\begin{cases} \frac{4}{3} + \frac{2}{3} - C + 3C + D & = 6 \\
\frac{4}{3} + \frac{2}{3} - C + 3 D & = 15 \end{cases}

Ostatecznie otrzymujemy następujący rozkład na sumę ułamków prostych:

\frac{1}{3} \frac{1}{s} + \frac{17}{21} \frac{1}{s+3} + \frac{1}{7} \frac{30 - s}{s^2 + s + 1}

Transformaty odwrotne dwóch pierwszych ułamków możemy zapisać od razu:

$ \begin{align*} \mathcal{L}^{-1} \left\{ \frac{1}{s} \right\}  & = u(t) \\
\mathcal{L}^{-1} \left\{  \frac{1}{s+3} \right\} & = e^{-3t} \cdot u(t) \end{align*}

Przez u oznaczyliśmy funkcję skoku jednostkowego. Ostatni ułamek, jako ułamek prosty, nie jest najbardziej praktycznym wyborem. W tym celu doprowadzimy go do następującej postaci:

\frac{30 - s}{s^2 + s + 1} = \frac{30 - s}{ \left( s + \frac{1}{2} \right) ^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) ^2} \equiv A \frac{s + \frac{1}{2}}{ \left( s + \frac{1}{2} \right) ^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) ^2} + B \frac{ \frac{\sqrt{3}}{2}}{ \left( s + \frac{1}{2} \right) ^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) ^2}

Taka postać ułamków pozwoli od razu zapisać transformatę odwrotną jako funkcje sinus i kosinus przesunięte w dziedzie s. Prosty rachunek daje odpowiedź w postaci:

G(s) = \frac{30 - s}{s^2 + s + 1} = - \frac{s + \frac{1}{2}}{ \left( s + \frac{1}{2} \right) ^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) ^2} + \frac{61}{\sqrt{3}} \frac{ \frac{\sqrt{3}}{2}}{ \left( s + \frac{1}{2} \right) ^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) ^2}

Stąd zaś:

\mathcal{L}^{-1} \left\{ G(s) \right\} = - e^{-t/2} \cos \frac{\sqrt{3} t}{2} u(t) + \frac{61}{\sqrt{3}} e^{-t/2} \sin \frac{\sqrt{3} t}{2} u(t)

W celu zakończenia zadania należy połączyć ze sobą wyniki kolejnych etapów rozwiązania.



5. Przykłady z Forum, z rozwiązaniami:



Wszelkie komentarze odnośnie tego postu proszę kierować na Obrazek

Źródła:
1. W. Krysicki, L. Włodarski, ,,Analiza matematyczna w zadaniacz, cz. I'', wydanie XXV
2. Arasis, Odwrotna transformata Laplace'a, 298053.htm
Góra
Utwórz nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 1 ] 


 Zobacz podobne tematy
 Tytuł tematu   Autor   Odpowiedzi 
 Rozkład LU macierzy- szukanie wyznacznika macierzy
Rozkład LU macierzy- szukanie wyznacznika Rozkład LU macierzy w bardzo łatwy sposób daje nam możliwość policzenia wyznaczni...
 miodzio1988  0
 Silnia, skróć ułamki
Witajcie. Mam małe pytanie co do zadania z poleceniem skróć ułamki: a) \frac {&#40;n-1&#41;!}{&#40;n+1&#41;!} b) \frac {&#40;n+2&#41;!}{&#40;n-1&#41;!} Mój problem polega na tym że umiem to z...
 Brzezin  1
 Dziedzina funkcji - proste i zarazem dziwne ;D
f&#40;x&#41;= \frac{ \sqrt{x+2}+3 \sqrt{x} }{ x^{2}-1 } Jak wyliczyć dziedzinę? x \ge 0 x+2 \ge 0 x \ge -2 i D:...
 Adrian1216  1
 proste działanie na zbiorach
Jasne, już wiem-dziękuję...
 polas  2
 Proste równanie - zadanie 3
\sqrt{&#40;9-12x+4x^{2}&#41;}=2\\ 3-\sqrt{12x}+2x=2\\ \sqrt{12x}+2x=-1 Nie mam pomysłu na wyznaczenie x, będę wdzięczny za wskazówki....
 Wave  6
 Pokaż z definicji że nie istnieje granica.(proste)
Witam. Mam taką prostą granicę: \lim_{ x\to 1 } \frac{x ^{2} }{x-1} I mam to zadanie rozwiązane w zeszycie w następujący sposób: I Ciąg: X_n=1+ \frac{1}{n} \lim_{x\to \in...
 matolek1993  1
 Rozkład wykładniczy - zadanie 30
Mam takie polecenie: Zmienna losowa ma rozkład wykładniczy o gęstości f&#40;x;\lambda&#41;=\lambda e^{-\lambda x} mam wyznaczyć moment rzędu s&gt;0, wiem że funkcja niezawodności ma postać R=e^{-\lambda x...
 maciekg  4
 Rozkład normalny [Zadanie]
Przyjmijmy że wyniki testu IQ przeprowadzonego w grupie 500 osób mają rozkład normalny ze średnią arytmetyczna = 100 i odchyleniem standardowym = 15.Oszacuj ile osób z tej grupy uzyskało wynik testu: a)między 85 a 115 b)większy od 115 c)większy od 13...
 Caspy  3
 Ułamki 1 Technikum
Witam, mam problem z zadaniem 6* ze strony 20 w zbiorze zadań. Matematyka 1/Zakres podstawowy/OPERON. Prosiłbym o rozwiązanie od przykładu h) do l) Pozdrawiam....
 kuwer  6
 złożony rozkład Poissona
Niech {f _{i} }, {g _{i} } będą dwoma rozkładami prawdopodobieństwa i niech \alpha &gt; 0, \beta &gt; 0; \alpha + \beta = 1.. Wówczas { \alpha * f _{i} + \beta * g _{i} }[/tex...
 Przemas O'Black  0
 proste l i k
proste l i k są równoległe i l:y=3x-5. Wówczas prosta k ma równanie: A.y=3x+b B.y=-1/3x+b C.y=-5x+b D.y=1/5+b proste l i k są prostopadłe i l:y=-5x+1. Wówczas prosta k ma równanie: A.y=5x+b B.y=-1/2x+b C.y=5x+b D.y=1/5+b...
 niekumataGeo  4
 Dany jest rozkład zmiennej losowej:
Xi___-5__0__2__4___5 Ni__0.1_0,2_C_0.4_0.1 wyznacz C, P(X&gt;= 2), EX Jak rozwiązywać takie zadanie, tzn. jakie będą wyniki i z jakich działań (wzorów) to wynika?...
 Krzesi111  1
 rozkład normalny - zadanie 7
prosze o pomoc!!!!!! już taka późna godzina a ja dalej nad tym siedzie:( 1) Wytrzymałość lin stalowych,pochodzącycg z masowej konstrukcji jest zmienną X o rozkładzie N(100,5).Oblicz ile przeciętnie lin sposród 1000 ma wytrzymałość mniejszą niż 90 or...
 Asia1986  0
 Proste zadano ze zbiorów...
Czy prawdą jest że: C \cup R = R...
 Patron  6
 Prawdopodobieństwo-rozkład gęstości
Zmienna losowa X ma rozkład o gęstości: f&#40;x&#41;= \begin{cases} 0 dla x&lt;1\\ x-1 dla 1 \le x&lt;2\\-x+3 dla 2 \le x&lt;3\\0 dla x \ge 3 \end{cases} Oblicz P(0&lt;X&lt;3) Policzyłem najpierw[tex:3j89sd2...
 ziomeq1100  3
 
Atom [Regulamin Forum] [Instrukcja LaTeX-a] [Poradnik] [F.A.Q.] [Reklama] [Kontakt]
Copyright (C) ParaRent.com